Toelichting website

Deze toelichting bestaat uit de volgende onderdelen:

Bevoegdheid in het onderwijs: welke lessen worden bevoegd gegeven?

De voorwaarden waaronder les mag worden gegeven, zijn bij wet vastgelegd voor het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Deze voorwaarden, waaraan scholen zich dienen te houden, hebben onder andere betrekking op bevoegdheid (de opleidingseisen) en bekwaamheid. Zij vormen een waarborg voor de kwaliteit van het onderwijs. Deze website geeft zicht op de bevoegdheid op scholen. In hoeverre wordt voldaan aan de opleidingseisen en welk deel van de lessen wordt bevoegd of onbevoegd gegeven?

Het verminderen van onbevoegd gegeven lessen is een van de onderwerpen in het Actieplan LeerKracht van Nederland. Met dit actieplan presenteerde het kabinet in 2007 haar plannen om de kwalitatieve en kwantitatieve tekorten van leraren te bestrijden. Naast het geld in de lumpsum dat scholen hebben voor scholing van hun personeel, is via het actieplan extra geld vrijgekomen voor het aannemen en opleiden van zij-instromers. Voor bevoegde docenten is de Lerarenbeurs voor scholing geïntroduceerd, waarmee leraren een hogere of bredere kwalificatie kunnen halen. Daarmee kunnen zij bijvoorbeeld bevoegd lesgeven in het eerstegraadsgebied of in een ander vak. Voor de zogenaamde risicoregio’s in het voortgezet onderwijs (regio’s met een bovengemiddeld risico op kwantitatieve en kwalitatieve problemen op de onderwijsarbeidsmarkt) is er financiële ondersteuning om de regionale knelpunten aan te pakken.

Naar boven

Hoe werkt de website?

Voor het voortgezet onderwijs toont de website de ontwikkeling van het aandeel bevoegd en onbevoegd gegeven lessen over de jaren heen. De website geeft van de verschillende jaren de situatie weer van één peilmoment (de week van 1 oktober). Gegevens zijn beschikbaar op school- en sectorniveau. Het is daarnaast mogelijk om vergelijkingen te maken: zo kan een individuele school vergeleken worden met de sectorgemiddelden, maar ook met een andere school binnen hetzelfde bestuur of een soortgelijke school (bijvoorbeeld naar schoolsoort of regio). Diegenen die belang hebben bij de kwaliteit van een school kunnen op deze manier inzicht krijgen in de mate waarin de docenten op een school voldoen aan de bevoegdheidsseisen.

De website geeft weer welk deel van de lessen bevoegd, benoembaar of onbevoegd wordt gegeven. De bevoegdheid is niet alleen afhankelijk van de opleiding van de leraar, maar ook van het vak dat betreffende leraar geeft. Daarom geeft de website ook informatie over de lessen per vakgebied, het opleidingsniveau van de leraren en bepaalde ‘kerncijfers’ van de school (bijv. aantal leraren). De gegevens op schoolniveau zijn alleen beschikbaar voor het voortgezet onderwijs. Voor het PO en MBO zijn vooralsnog uitsluitend de sectorgegevens beschikbaar.

Op de website wordt bij elke tabel een weergegeven. Door op dit symbool te klikken krijgt u extra uitleg over de tabel en de begrippen die in de tabel voorkomen. Daarnaast vindt u in de onderstaande paragraaf een meer uitgebreide uitleg over de beschikbare informatie op de website. Als u meer informatie wenst of nodig heeft, kunt u kijken op de pagina’s 'Begrippenlijst', 'Uitleg bevoegdheid volgens de wet' of de download 'Technische bijsluiter'.

Naar boven

Welke informatie kan ik voor het voortgezet onderwijs vinden?

  • Lessen naar bevoegdheid

    In de tabel ‘Lessen naar bevoegdheid’ staat per sector of per school het aandeel bevoegd, benoembaar en onbevoegd gegeven lessen.

    1. Lessen worden bevoegd gegeven wanneer leraren een getuigschrift hoger onderwijs van een lerarenopleiding hebben voor het betreffende vak. Hieruit blijkt dat zij aan de bekwaamheidseisen voldoen voor het vak dat zij onderwijzen en de onderwijssoort en het niveau waarop zij lesgeven.
    2. Onder bepaalde voorwaarden zijn leraren ook benoembaar als ze nog niet bevoegd zijn en ze tijdelijk in het onderwijs mogen werken.
    3. Met het percentage ‘onbevoegd / benoembaar o.b.v. WVO art 33.3’ wordt verwezen naar lessen die onbevoegd worden gegeven door leraren die geen onderwijsbevoegdheid hebben voor het betreffende vak of onderwijssoort òf benoembaar zijn op basis van artikel 33.3 van de WVO. Benoeming onder het derde lid van artikel 33 WVO, is uitsluitend bedoeld voor noodgevallen (wanneer voor een vacature of ter vervanging van een tijdelijk afwezige leraar geen bevoegde leraar kan worden aangetrokken). Onder de categorie ‘onbevoegd/benoembaar o.b.v. WVO art 33.3’ vallen ook lessen waarvan op basis van de geleverde gegevens niet eenduidig is vast te stellen is of de verantwoordelijke leraar bevoegd of benoembaar is.

    De standaardweergave van de webapplicatie betreft alléén de functiegroep leraren, dus niet lessen gegeven door managers of ondersteuners. Afhankelijk van de gegevenslevering van de school, kan ook informatie worden opgevraagd over de lessen van ál het onderwijsgevend personeel. Voor het schooljaar 2006-2007 zijn voor alle scholen alléén gegevens beschikbaar over lessen die gegeven worden door de functiegroep leraren.

  • Bevoegdheid naar vakgebied

    Met de 'bevoegdheid naar vakgebied' wordt voor besturen weergegeven welk aandeel van de lessen per vakgebied bevoegd, benoembaar of onbevoegd wordt gegeven. Er zijn acht verschillende vakgebieden onderscheiden: exacte vakken; talen; technische vakken; economie, handel en administratie; maatschappijvakken; sociaal en verzorgende vakken; culturele vorming en creatieve vakken en overige vakken. De bevoegdheidsgegevens worden niet getoond als er binnen het bestuur op een bepaald vakgebied over minder dan 60 lesuren (circa 3 fte) is gerapporteerd.

  • Verdeling lessen naar vakgebied

    Ter aanvulling op de tabel ‘bevoegdheid naar vakgebied’ wordt voor besturen de verdeling van het totaal van alle lessen naar vakgebied weergegeven. Immers, als een bepaald vakgebied een hoog percentage onbevoegd gegeven lessen kent, is het van belang te weten hoeveel lessen binnen dat vakgebied gegeven worden.

  • Hoogste graad van de functiegroep leraren

    Of lessen bevoegd of onbevoegd worden gegeven zegt niet alles over het opleidingsniveau van de lesgevende. Zo is het mogelijk dat een school de kwaliteit wil borgen door alleen eerstegraads leraren in dienst te nemen. Ook is het theoretisch mogelijk dat alle leraren op een school een lerarenopleiding hebben afgerond, maar een aantal lessen toch onbevoegd wordt gegeven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een eerstegraads lerarenopleiding, tweedegraads lerarenopleiding, een opleiding aan de pabo of een leraar die nog in opleiding is (LIO). De webapplicatie toont de hoogst afgeronde onderwijsgraad van de functiegroep leraren (niet lesgevende managers of ondersteuners), gewogen naar gegeven lesuren.

  • Kerncijfers

    Tot slot toont de website ook enkele kerncijfers (structuurkenmerken, bijvoorbeeld over personeel en leerlingen). Het betreft enkele kenmerken die invloed kunnen hebben op het (onderwijskundig)beleid van de school. Zo kan de samenstelling van het lerarenkorps en/of de leerlingenpopulatie effect hebben op de wervingspositie van een school en op het type leraren dat een school wil aannemen.

Naar boven

Op basis van welke gegevens is de site gemaakt?

De gegevens die op deze website gepresenteerd worden zijn het resultaat van een koppeling van verschillende bestanden:

  • IPTO dataverzameling vakken
  • IPTO dataverzameling bevoegdheden (tot en met 2005)
  • CRIHO
  • Personeelsgegevens CFI
  • Startmeting Convenant LeerKracht van Nederland, aan deze enquête hebben ongeveer 17.000 werknemers in verschillende sectoren van het onderwijs deelgenomen

Indien u meer wilt weten over de achtergrond van de gegevens, kunt u gebruik maken van de technische bijsluiter.

Naar boven

Wanneer vindt de update plaats?

De gegevens op deze website worden een keer per jaar vernieuwd. Elk najaar wordt de website geactualiseerd met gegevens van het peilmoment (week van 1 oktober van het voorafgaande jaar).

Naar boven

Levering van cijfers, privacy en disclaimer

  • Levering van cijfers

    Alle gegevens van het personeel van besturen en scholen op deze site zijn gepresenteerd zoals ze zijn aangeleverd door de (individuele) scholen voor de ‘Integrale personeelstelling onderwijs (IPTO)– voortgezet onderwijs’. De aanwezigheid en betrouwbaarheid van deze gegevens zijn is afhankelijk van de registratie en levering door scholen en (waar van toepassing) externe administrateurs. Voor de levering van dergelijke gegevens bestaan wettelijke richtlijnen. Onvolkomenheden in de gegevens kunnen mogelijk één of meer van de onderstaande oorzaken hebben:

    • In enkele gevallen hebben scholen zelf niet voldaan aan de plicht tot het leveren van gegevens.
    • Niet alle scholen rapporteren over lessen gegeven door andere functiegroepen (bijvoorbeeld schoolleiders of ondersteuners).
    • Personeelsgegevens ontbreken in sommige gevallen omdat salarisadministrateurs (voor nieuwe klanten uit het onderwijsveld) hun programmatuur nog moeten aanpassen voor de gegevensleveringen. Alle salarisadministrateurs in het onderwijsveld hebben overigens aangegeven wel te kunnen voldoen aan de plicht (van de school) tot het leveren van gegevens.
    • Wanneer nieuwe gegevens geleverd worden dan moeten deze ook verwerkt worden bij CFI. Volgens planning zal deze website elk jaar geactualiseerd worden met nieuwe cijfers.
    • Wanneer er sprake is van een fusie tussen twee of meer scholen, zijn de gegevens van de individuele scholen van vóór de fusie niet meer beschikbaar. De gegevens die dan getoond worden, zijn de bevoegdheidgegevens van de samengevoegde scholen.
    • Scholen voor praktijkonderwijs ontbreken, aangezien zij geen IPTO-gegevens hoeven aan te leveren.

    Indien in een tabel een streepje (-) wordt weergegeven, betekent dit dat de opgevraagde informatie niet beschikbaar is. Het kan zijn dat deze gegevens niet beschikbaar zijn omdat de juiste IPTO-gegevens niet zijn geleverd of dat bevoegdheid niet kan worden bepaald omdat de gegevens niet voldoen aan de vereiste criteria. Binnen een bepaald vakgebied wordt een streepje weergegeven als er gerapporteerd is over minder dan 60 lesuren (circa 3 fte). Bij vragen over de website of over de gegevens die ook na raadpleging van bijvoorbeeld de schooladministratie nog onopgelost blijven, kunt u zich wenden tot het ministerie van OCW, via de contactbutton boven aan de pagina.

  • Privacy

    De site voldoet aan de vereisten die voortvloeien uit de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Onder persoonsgegevens wordt verstaan een gegeven dat herleidbaar is tot een 'geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon'. Dat betekent dat de naam van een persoon op wie de gegevens betrekking hebben bekend is, dan wel dat die persoon kan worden achterhaald. Voorbeeld van een persoonsgegeven is een naam of huisadres van een persoon, maar ook e-mailadressen kunnen persoonsgegevens zijn. Op deze site zijn geen persoonsgegevens in de zin van de Wbp opgenomen.

  • Disclaimer

    Aan de cijfers die via deze site worden getoond kunnen geen rechten worden ontleend.

Naar boven